11 Listopada. Narodowe Święto Niepodległości

 Flaga Polski001

11 listopada jest dla Polaków dniem szczególnym. W tym dniu obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości, które związane jest z wydarzeniami z 1918 r. 11 XI 1918 r. w Compiègne we Francji, niedaleko Paryża, w wagonie kolejowym Niemcy podpisały zawieszenie broni. Z kolei w Warszawie Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu dowództwo nad wojskiem polskim. W uzasadnieniu skierowanym do Narodu Polskiego Rada stwierdziła „Wobec grożącego niebezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, dla ujednostajnienia wszelkich zarządzeń wojskowych i utrzymania porządku w kraju, Rada Regencyjna przekazuje władzę wojskową i naczelne dowództwo wojsk polskich jej podległych Brygadierowi Józefowi Piłsudskiemu.”. 11 XI 1918 r. rozpoczęto rozmowy z niemiecką Centralną Radą Żołnierską w Warszawie w efekcie, których Niemcy zaczęli wycofywać się z Królestwa Polskiego. W wielu miastach procesowi temu towarzyszyło rozbrajanie niemieckich żołnierzy m.in. przez członków Polskiej Organizacji Wojskowej.

11 XI 1918 r., po 123 latach zaborów, zapoczątkowany został proces tworzenia nowego niepodległego państwa polskiego. Jest to data symboliczna, należy pamiętać, że w tym dniu nikt nie wiedział, jakim państwem będzie przyszła Polska. Sprawy wszystkich granic, kwestie przynależności państwowej poszczególnych regionów, były otwarte i w dużym stopniu uzależnione od międzynarodowych rozmów i traktatów pokojowych. Dla Polaków nie skończyła się wtedy wojna, musieli walczyć m.in. w powstaniu wielkopolskim, w powstaniach śląskich i w krwawej wojnie z bolszewicką Rosją (1919-1921). Nie ma wątpliwości, że nasi przodkowie, w tej bardzo skomplikowanej ogólnoeuropejskiej sytuacji politycznej i społecznej, która panowała w końcu 1918 r., osiągnęli bardzo dużo, a przede wszystkim „zdali egzamin” z patriotyzmu i tożsamości narodowej. Uzewnętrzniła się wówczas dojrzałość narodowa Polaków.

Od samego początku Polacy w szczególny sposób traktowali dzień 11 XI. W okresie międzywojennym organizowano m.in. defilady wojskowe, msze święte w intencji ojczyzny, uroczystości na szczeblu państwowym oraz lokalnym. Oficjalnie świętem państwowym 11 XI został ustalony w 1937 r., na podstawie ustawy z 23 IV tego roku „o Święcie Niepodległości”.

W art. 1 ustawy stwierdzono „Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Narodu w walkach o wolność Ojczyzny – jest uroczystym Świętem Niepodległości.”. Od tego momentu 11 XI był dniem wolnym od pracy.

Sytuacja uległa zmianie po II wojnie światowej, kiedy Polska znalazła się w geopolitycznej strefie wpływów ZSRR. Symbole niepodległej Polski z okresu międzywojennego stały się niewygodne i zbędne. Z tego powodu w 1945 r. święto zniesiono i zastąpiono je Narodowym Świętem Odrodzenia Polski, które obchodzono w dniu 22 VII. Ponownie 11 XI został ustanowiony dniem świątecznym w 1989 r., na podstawie ustawy z 15 II „o ustanowieniu Narodowego Święta Niepodległości”. W preambule ustawy stwierdzono „Dla upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego oraz walk pokoleń Polaków o wolność i niepodległość stanowi się,…”. Od tego roku 11 XI jest również dniem wolnym od pracy.

Na zakończenie warto wspomnieć o atmosferze, jaka panowała w listopadzie 1918 r. we Włocławku. 5 XI powstała w mieście Straż Obywatelska, której zadaniem miało być zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego po wycofaniu się stąd Niemców. W celu uzbrojenia członków straży oraz m.in. lokalnych członków P.O.W. i legionistów z Polnische Wehrmacht zakupiono od Niemców trochę sprzętu wojskowego. 9 XI w miejscowym garnizonie niemieckim powstała Rada Żołnierska, z którą 11 XI władze Włocławka podjęły negocjacje o zasadach ich ewakuacji z miasta i regionu. Jednocześnie, podobnie jak w innych miastach Królestwa, na ulicach przystąpiono do rozbrajania niemieckich żołnierzy. Wiadomo, że we Włocławku doszło do starć zbrojnych w wyniku których zginęły 2 osoby. Po krótkotrwałych walkach w nocy z 11 na 12 listopada niemieckie wojsko ostatecznie opuściło miasto. Włocławianie mogli przystąpić do odbudowy i organizowania życia miasta w nowych realiach.

Tomasz Dziki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.



- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -