15 sierpnia Święto Wojska Polskiego

Strzelcy006

Od 1992 r. w dniu 15 VIII obchodzimy Święto Wojska Polskiego. Ustanowione zostało ustawą z 30 VII tego roku. W ustawie nie wspomniano, na jakiej podstawie wybrano akurat ten dzień. W rzeczywistości w 1992 r. przywrócono święto, które obowiązywało w okresie II RP. Święto wiąże się bezpośrednio z wydarzeniami, do których doszło pod Warszawą w sierpniu 1920 r. Około 15 VIII tego roku polskie wojsko zatrzymało bardzo dynamiczną ofensywę bolszewików, następnie w godzinach nocnych (z 15 na 16) rozpoczęto forsowanie Wieprzy pod Kockiem i przygotowaną wcześniej słynną polską kontrofensywę znad Wieprza, która odwróciła losy wojny polsko – bolszewickiej (1919-1921) na korzyść Polski. Wydarzenia te przeszły do historii pod nazwą „Cudu nad Wisłą”. Dziś wiadomo, że Bitwa Warszawska z sierpnia 1920 r., którą np. brytyjski polityk, dyplomata i pisarz lord Edgar Vincent D’Abernon (1857-1941) nazwał „osiemnastą decydującą bitwą w dziejach świata”, faktycznie m.in. zatrzymała marsz komunizmu na zachód Europy.

W latach II RP święto nazywało się Świętem Żołnierza. Wprowadzono je rozkazem dziennym nr 126 Ministra Spraw Wojskowych z 4 VIII 1923 r., pt. „Święto Żołnierza i doroczny przegląd załogi w dniu 15 sierpnia”. Według rozkazu świętowanie rozpoczynano wieczorem 14 VIII capstrzykiem orkiestry wojskowej na ulicach Warszawy, następnie 15 VIII odbywał się przegląd wojsk z nabożeństwem i błogosławieństwem, a także popołudniowe uroczystości ogólnonarodowe i uroczysty wieczorny apel upamiętniający poległych w walkach polskich żołnierzy. Z treści rozkazu jednoznacznie wynika, że uroczysty przegląd organizowano w celu upamiętnienia rocznicy „wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą…” oraz po to, żeby „… pokazać, że wojsko jest „Tarczą i obroną Ojczyzny” i ma dać dowód tężyzny, gotowości bojowej i ducha wojska.”. W związku z tym przegląd wojska odbywał się publicznie, z udziałem zapraszanych przez komendanta garnizonu: przedstawicieli duchowieństwa, władz rządowych i samorządowych, przedstawicieli stowarzyszeń społecznych i kombatantów – uczestników polskich walk narodowowyzwoleńczych.

Święto obchodzono w Polsce do 1939 r., następnie w latach II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie oraz do 1947 r. w Wojsku Polskim. Warto dodać, że w okresie międzywojennym uroczystości w dniu 15 VIII nie ograniczały się tylko do imprez odbywających się w Warszawie. Świętowano w tym dniu w całym kraju, również we Włocławku, gdzie nie jeden raz łączono te obchody z upamiętnieniem walk o Włocławek z sierpnia 1920 r. Po 1945 r. formalnie święta nie anulowano, ale też nie przestrzegano. W zastępstwie w 1950 r. wprowadzono w życie dekret z 7 X tego roku „o ustanowieniu dnia 12 października Dniem Wojska Polskiego”. Data 12 X związana była z chrztem bojowym 1 Dywizji Piechoty im Tadeusza Kościuszki w bitwie pod Lenino w 1943 r. Zdaniem ustawodawcy święto wprowadzono „w uznaniu dla bohaterstwa ludowego Wojska Polskiego, które na szlaku bitewnym od Lenino poprzez Warszawę aż do Berlina zwycięsko walczyło z najeźdźcą hitlerowskim u boku sławnej Armii Radzieckiej…” oraz „dla uświęcenia braterstwa broni i wieczystej przyjaźni pomiędzy Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej a bohaterską Armią Radziecką, ostoją pokoju i socjalizmu”. Odcięto się tym samym od osiągnięć i wkładu polskich żołnierzy walczących wtedy z Niemcami w sojuszu z aliantami oraz od tradycji Wojska Polskiego sprzed 1939 r.

Zmiany mogły nastąpić dopiero w efekcie przemian politycznych, do których doszło w Polsce na przełomie lat 80. i 90. XX w. W 1992 r. powróciliśmy do tradycji sprzed 1939 r. Obecnie Święto nabiera szczególnego charakteru. Stąd od szeregu lat towarzyszy mu również uroczysty przegląd wojska, m.in. po to, żeby pokazać społeczeństwu, że Wojsko Polskie jest „Tarczą i obroną Ojczyzny”.

Tomasz Dziki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.



- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -